Zorlu Hava Koşullarında İş Güvenliği Ekipmanları Nasıl Seçilmeli?
Açık alanda çalışmak, doğayla iç içe olmanın yanında hava koşullarına doğrudan maruz kalmak anlamına gelir. Bu yüzden iş güvenliği ekipmanları seçimi önemlidir.Yağmur, rüzgâr, dondurucu soğuk, yoğun güneş ışığı veya ani hava değişimleri…Bu koşullar yalnızca çalışan konforunu değil, aynı zamanda iş güvenliğini de doğrudan etkiler.
Zorlu çevre koşullarında güvenliği sağlamak için doğru KKD (Kişisel Koruyucu Donanım) seçimi kritik öneme sahiptir. Peki hangi hava şartlarında hangi ekipman tercih edilmeli?Outdoor ve iş güvenliğinin kesiştiği bu alanda dikkat edilmesi gereken temel noktalar neler?
1. Neden Hava Koşulları İş Güvenliği Ekipmanları Seçimini Etkiler?
Kişisel koruyucu donanımlar yalnızca koruma sağlamaz; aynı zamanda çalışan performansını ve dayanıklılığını da belirler.Aşırı sıcak, soğuk veya nemli koşullarda uygun olmayan ekipman, şu riskleri doğurabilir:
· Terleme, kayma veya görüş kaybı
· Donma veya ısı stresi
· Eldiven içinde nem birikmesi ve deri tahrişi
· Kask altı buğulanma ve konsantrasyon kaybı
Bu yüzden zorlu hava koşullarında kullanılacak KKD’lerin hem koruyucu performansı hem de iklim konforu dikkate alınmalıdır.
2. Soğuk Havalarda İş Güvenliği Ekipmanları Seçimi
İş Eldiveni ve İş Elbisesi Seçimi
- EN 511 standardına uygun soğuğa dayanıklı iş eldivenleri tercih edilmelidir.Bu eldivenler hem ısı yalıtımı hem de su geçirmezlik testlerinden geçmiştir.
- Giysiler katmanlı sistemle seçilmelidir:
o İç katman: Ter emici termal içlik
o Orta katman: Isı yalıtımı sağlayan polar veya softshell
o Dış katman: Su ve rüzgâr geçirmez mont (EN 343 standardına uygun)
- Soğukta kask altı bere veya ısı yalıtımlı içlikli baret kullanılabilir.
- İzolasyonlu iş ayakkabıları (EN ISO 20345 S3 CI standardı) hem taban donmasını hem de kaymayı önler.
- Yüz koruması için buğu önleyici vizör veya tam yüz maskesi tercih edilmelidir.
İpucu: Rüzgârlı ve nemli ortamlarda nefes alabilir kumaşlar terlemeyi önleyerek vücut ısısını dengeler.
3. Sıcak Havalarda İş Güvenliği Ekipmanları Seçimi
İş Elbisesi ve Baş Koruması
- Giysiler açık renkli, UV korumalı ve nefes alabilir kumaştan olmalıdır.
- EN 13758-2 standardı, UV korumalı iş kıyafetleri için geçerlidir.
- Geniş siperlikli baret veya baret vizörü güneş çarpmasını önler.
El ve Ayak Koruması
- Hafif, terletmeyen ve hava geçirgen mikrofile eldivenler kullanılmalıdır (EN 388 standardına uygun).
- Ayakkabılarda ter emici iç taban ve hava kanallı yapı tercih edilmelidir.
Ek Önlemler
- Terleme sonucu tuz kaybını önlemek için molalar ve sıvı desteği planlanmalıdır.
- Aşırı sıcak ortamlarda ısıya dayanıklı eldiven ve giysiler (EN ISO 11612) kullanılmalıdır.
4. Yağmurlu ve Nemli Koşullarda İş Güvenliği Ekipmanları Seçimi
Yağmur, özellikle dış ortam çalışanları için hem görüş hem de tutuş riskini artırır.
Yağmura Karşı Koruma
- Dış giyim EN 343:2019 standardına uygun olmalıdır.Bu standart, giysinin su geçirmezlik (WP) ve nefes alabilirlik (RET) derecelerini belirler.
- Kaymaz tabanlı iş ayakkabıları (SRC sınıfı) zemin tutuşunu artırır.
- Eldivenlerde ıslak yüzey kavrama performansı test edilmiş modeller tercih edilmelidir.
Ek Güvenlik
- Yağmurlu ortamlarda elektrik riski varsa, dielektrik özellikli ayakkabılar (EH sınıfı) tercih edilmelidir.
- Görüşün azaldığı durumlarda reflektif detaylara sahip giysiler (EN ISO 20471) hayati önem taşır.
5. Rüzgarlı ve Tozlu Ortamlarda İş Güvenliği Ekipmanları
Açık alanda çalışanlar, özellikle şantiye, liman, enerji sahası veya madencilik gibi sektörlerde rüzgâr ve tozun etkisine maruz kalır.
Koruyucu Önlemler
- Gözlük veya tam yüz siperliği (EN 166) kullanılmalıdır.
- Toz maskeleri (FFP2 / FFP3 – EN 149) partikül girişini engeller.
- Rüzgâr kesici montlar (softshell) hem ısıyı korur hem de terlemeyi önler.
Not: Rüzgâr altındaki çalışma alanlarında sabitlenmiş ekipmanlar (örneğin emniyet halatları) mutlaka EN 795 standardına uygun olmalıdır.
6. İş Güvenliği Ekipmanları Seçiminde Dikkate Alınması Gereken Genel Kriterler
- CE işareti: Ürünün Avrupa güvenlik gerekliliklerini karşıladığını gösterir.
- EN standardı uyumu: Her koruma türü için ayrı test standardı aranmalıdır.
- Rahatlık ve ergonomi: Outdoor çalışma süresi uzun olduğundan ekipmanlar hafif ve uyumlu olmalıdır.
- Katman uyumu: Giysiler, birbirine müdahale etmeden tam koruma zinciri oluşturmalıdır.
- Periyodik kontrol ve yenileme: Soğuk, güneş veya nem, KKD malzemesinin ömrünü kısaltabilir.
Outdoor çalışma koşulları, iş güvenliğinin sınırlarını zorlar.Bu nedenle zorlu hava koşullarında doğru iş güvenliği ekipmanları seçimi, hem koruma performansını hem de çalışan konforunu aynı anda sağlamalıdır.
Kural: “Doğa değişkendir, güvenlik sabit olmalı.”
CE belgeli, EN standartlarına uygun, nefes alabilir ve dayanıklı KKD’ler,dış ortamın tüm zorluklarına rağmen güvenliği garanti eder.